Czy zmywarka zużywa mniej wody niż mycie ręczne?

Zmywarka nie zużywa wody w sposób ciągły — ona ją krąży. Do komory trafia kilka litrów, pompa tłoczy je przez ramiona natryskowe wielokrotnie, potem woda idzie do ścieku i wlewana jest kolejna porcja do płukania. Ten sam litr pracuje przez cały cykl kilkadziesiąt razy.

Kran przy mycie ręcznym daje 6–10 litrów na minutę. Dziesięć minut zmywania pod bieżącą wodą to więc 60–100 litrów, które trafiają do odpływu raz i bezpowrotnie. Sam sposób, w jaki woda jest wykorzystywana, przesądza wynik.

Do tego zmywarka myje w 50–65°C — temperaturze, której ręką nie wytrzymasz. Wyższa temperatura lepiej rozpuszcza tłuszcz, więc potrzeba mniej wody na wypłukanie tego samego brudu.

Przy bardzo małej ilości naczyń. Dwa kubki i talerz umyjesz ręcznie w dwóch litrach; zmywarka na ten sam efekt zużyje dziewięć. Granica opłacalności to mniej więcej trzecia część kosza.

Przy naczyniach, których zmywarka i tak nie przyjmie — żeliwo, drewniane deski, noże z wysokowęglowej stali, delikatne szkło i garnki z powłoką nieprzywierającą starszego typu. Tu wybór nie jest kwestią wody, tylko trwałości sprzętu.

W małym gospodarstwie, gdzie pełen kosz zbiera się trzy dni. Wtedy jednak zamiast rezygnować ze zmywarki, warto rozważyć model 45 cm — pełny cykl w węższej maszynie zbierzesz codziennie.

Nie i to jest jedna z rzeczy, które kasują całą przewagę zmywarki. Płukanie każdego talerza pod kranem przed załadowaniem potrafi zużyć więcej wody niż sam cykl.

Wystarczy usunąć większe resztki na sucho, do kosza. Współczesne detergenty w tabletkach zawierają enzymy, które potrzebują zabrudzeń, żeby zadziałać — na idealnie wypłukanych naczyniach działają gorzej, a nie lepiej.

Wyjątkiem są resztki, które przyschną przez kilka dni oczekiwania na pełen kosz. Wtedy zamiast płukać, użyj krótkiego programu płukania wstępnego dostępnego w większości zmywarek — zużyje 3–4 litry zamiast kilkunastu z kranu.

Deklarowane zużycie podaje w naszym katalogu pięć z jedenastu zmywarek i mieści się w wąskim przedziale: Beko DIS46120 — 8,7 l, Amica DIV435ABZO Studio i Gorenje GS520E15W — po 9 l, Bosch Serie 4 SPV4HMX10E — 9,5 l, Electrolux EEA17200L — 9,9 l. Różnica między najoszczędniejszą a najbardziej wodochłonną to 1,2 litra na cykl, czyli około 2 groszy.

Ta liczba sama w sobie niewiele mówi, bo maszyny różnią się pojemnością. Sensowniejszą miarą jest woda na jeden komplet naczyń — i wtedy ranking się zmienia. Electrolux EEA17200L: 9,9 l na 13 kompletów, czyli 0,76 l na komplet. Beko DIS46120: 8,7 l na 11 kompletów, czyli 0,79 l na komplet. Amica DIV435ABZO Studio: 9 l na 10 kompletów, czyli 0,9 l na komplet. Bosch SPV4HMX10E: 9,5 l na 10 kompletów, czyli 0,95 l na komplet. Gorenje GS520E15W: 9 l na 9 kompletów, czyli równo 1 l na komplet.

Widać w tym tę samą prawidłowość, którą opisujemy w rankingu zmywarek: wąskie modele 45 cm nie są oszczędniejsze. Zużywają mniej wody na cykl, ale mieszczą mniej naczyń, więc w przeliczeniu na umyty talerz wypadają gorzej od pełnowymiarowych. Jeśli liczysz zużycie, licz je na komplet, a nie na uruchomienie.

To ta sama pozorna sprzeczność co przy praniu. Program eco potrafi trwać trzy, cztery godziny i intuicja podpowiada, że musi być droższy. Jest odwrotnie: dłuższy czas zastępuje wysoką temperaturę i dużą ilość wody. Detergent ma po prostu więcej czasu, żeby zadziałać.

Program szybki, na przykład półgodzinny w Electroluksie EEA17200L, robi coś przeciwnego — nadrabia temperaturą i intensywnością, a więc energią. Jest wygodny, gdy naczynia są potrzebne od razu, ale nie jest tanią opcją.

Wszystkie deklaracje na etykiecie energetycznej dotyczą właśnie programu eco przy pełnym załadunku. Kiedy więc porównujesz modele po zużyciu, porównujesz ich tryb najoszczędniejszy — a nie ten, którego być może będziesz używać na co dzień.

Woda w większości polskich miast jest twarda, a twarda woda w zmywarce oznacza dwie rzeczy: osad na naczyniach i kamień na grzałce. Zakamieniona grzałka musi pracować dłużej, żeby osiągnąć tę samą temperaturę, więc rachunek za prąd rośnie po cichu przez miesiące.

Zmiękczacz w zmywarce regeneruje się solą — i to musi być sól do zmywarek, gruboziarnista, a nie kuchenna. Tabletki „wszystko w jednym” zawierają jej niewielką ilość, która przy bardzo twardej wodzie nie wystarcza. Warto sprawdzić twardość wody w swojej gminie i ustawić zmiękczacz zgodnie z instrukcją; to jednorazowa czynność, o której prawie nikt nie pamięta.

Nabłyszczacz nie wpływa na czystość, tylko na schnięcie — zmniejsza napięcie powierzchniowe, dzięki czemu woda spływa zamiast zostawać w kroplach. W modelach suszących ciepłem resztkowym robi zauważalną różnicę.

Zmywarka: około 10 litrów wody (12–16 groszy) plus 0,7 kWh prądu (około 70 groszy) — razem mniej więcej 85 groszy za pełny kosz. Ta wartość ma potwierdzenie w katalogu: Amica DIV435ABZO Studio deklaruje 76 kWh na 100 cykli w programie eco, czyli 0,76 kWh na jedno zmywanie.

Mycie ręczne pod bieżącą ciepłą wodą: 70 litrów (około 1 zł) plus energia na jej podgrzanie. Podgrzanie 70 litrów o 30 stopni to około 2,4 kWh — czyli ponad 2 zł, jeśli grzejesz prądem. Razem ponad 3 zł.

Różnica w skali roku przy jednym zmywaniu dziennie to około 800 zł i mniej więcej 22 tysiące litrów wody. To rachunek, który sam z siebie amortyzuje zmywarkę ze średniej półki w dwa–trzy lata.