Ekspres kolbowy czy automatyczny? Który wybrać do domu

W ekspresie automatycznym młynek, dozowanie i ubijanie dzieją się w środku. Wsypujesz ziarna, wciskasz przycisk, dostajesz kawę. W kolbowym te trzy czynności wykonujesz sam — i to jest zarówno jego zaletą, jak i barierą.

Konsekwencja finansowa jest taka, że De'Longhi Dedica EC685 za 518 zł to nie jest pełny koszt. Do sensownego espresso potrzebujesz jeszcze młynka żarnowego, a te zaczynają się od około 300–400 zł. Bez niego, na kawie mielonej ze sklepu, nie wyciągniesz z takiego ekspresu tego, na co go stać.

Licząc uczciwie: kolbowy z młynkiem to około 820–920 zł. Najtańszy automat w katalogu, Philips EP1224, kosztuje 964 zł i ma młynek ceramiczny w środku. Różnica w cenie wejścia praktycznie znika — zostaje różnica w tym, ile pracy wkładasz w każdą kawę.

Automat: około 40 sekund od wciśnięcia przycisku, bez Twojego udziału. Kolbowy: 2–3 minuty, z których większość to Twoja praca — zmielenie, ubicie, parzenie, wyczyszczenie kolby.

To brzmi jak drobiazg, ale decyduje o tym, czy urządzenie się przyjmie. Jeśli pijesz kawę w pośpiechu przed wyjściem do pracy, kolbowy z dużym prawdopodobieństwem skończy nieużywany na blacie.

Odwrotna strona tej samej monety: przy kolbowym masz wpływ na wynik. Możesz zmienić grubość mielenia, dawkę i siłę ubicia, i zobaczyć różnicę w filiżance. W automacie regulujesz zwykle grubość mielenia i moc napoju — reszta jest zamknięta.

W ekspresach kolbowych mleko spienia się ręcznie dyszą pary. Efekt bywa lepszy niż w automacie, ale wymaga wprawy — pierwsze kilkanaście prób to zwykle gorąca, bąbelkowata piana.

W automatach są trzy poziomy. Klasyczny spieniacz parowy (Philips EP1224) działa jak w kolbowym — robisz to sam. System dwuczęściowy typu LatteGo (Philips EP3347, EP5541) spienia automatycznie i myje się w kilkanaście sekund, bo nie ma rurek. Systemy w pełni automatyczne z własnym czyszczeniem, jak autoMilk Clean w Siemensie EQ6 plus s500, robią cappuccino jednym przyciskiem i same się płuczą.

Jeśli codziennie pijesz cappuccino albo latte, to ten parametr, a nie sama kawa, powinien zdecydować o wyborze modelu. Różnica między myciem rurek a przepłukaniem dwóch części decyduje o tym, czy po pół roku nadal będziesz robić mleczne kawy w domu.

Ten wybór nie sprowadza się do dwóch typów. De'Longhi EDG305 Mini Me kosztuje 309 zł, ma 15 barów i system ThermoBlock, a kawa powstaje w kilkadziesiąt sekund bez żadnej wprawy. To najniższy próg wejścia i najmniej pracy z całej trójki.

Kosztem jest cena kawy. Kapsułka to zwykle kilkakrotność ceny tej samej porcji z ziaren, więc urządzenie tanie w zakupie bywa najdroższe w utrzymaniu. Przy jednej kawie dziennie ma to niewielkie znaczenie; przy czterech różnica w skali roku przekracza cenę automatu.

Kapsułki mają też sens jako drugi ekspres — do biura, na działkę albo dla osoby w domu, która pije kawę sporadycznie i nie chce uczyć się obsługi.

W kolbowym zepsuć się może pompa, termoblok i uszczelka głowicy. Konstrukcja jest prosta, części są tanie, a naprawa zwykle opłacalna. Codzienna obsługa to wypłukanie kolby i przetarcie dyszy.

W automacie dochodzi jednostka zaparzająca — element ruchomy, pracujący przy każdej kawie. Modele z wyjmowanym zaparzaczem, jak De'Longhi i Philips, umyjesz pod kranem raz w tygodniu. W konstrukcjach zamkniętych trzeba używać tabletek czyszczących, co jest wygodniejsze, ale droższe w utrzymaniu.

Oba typy wymagają odkamieniania, i to jest wydatek wspólny — w twardej wodzie co 1–2 miesiące. Pomijanie go jest najczęstszą przyczyną kosztownych awarii w obu konstrukcjach.